آنکه حکمتها را شناخت، بر افزودن آنها قرار از کف بداد . [امام علي عليه السلام]
جمعه 28 مهر 1385 , ساعت 6:45 صبح

تابلويي نمايشي از« سيد مهدي شجاعي» براي ديدن يا خواندن يا اجرا چه فرقي مي کند ؟


مشورت


دور تا دور ميز کنفرانس ، افرادي در سنين و هيأت هاي مختلف نشسته اند و مقام رياست در بالاي مجلس بر صندلي متفاوت تکيه زده است.


رييس : بسيار خوب ... جلسه خوبي بود . نه براي آموختن از شما که براي شناختن شما . امروز فهميدم که هيچکدام شما نه معني مشورت را مي فهميد و نه جايگاه خودتان را مي شناسيد . خوب شد که دستتان را باز گذاشتم تا هر چه به ذهنتان مي رسد بگوييد و گرنه بخش عمده ديدگاه و انديشه شما همچنان بر من پوشيده مي ماند .


امروز گر چه آخرين جلسه گفتگو و همکاري ماست ، به خاطر آينده و خير و صلاح خودتان ، آنچه شرط بلاغ است به شما مي گويم . چه بسا که در زماني ديگر و از سوي مقامي ديگر به مشورت فراخوانده شديد و دانستن اين نکات بتواند شما را در استمرار تصدي اين سمت ، معاضدت کند . خلاصه کنم :


1-   معناي مشورت اين نيست که شما هر چه به عقل ناقصتان رسيد ، بر زبان بياوريد . مشورت به معناي درست ، دقيق و عميق يعني اين که نظرات آن مقام منيع را به فراست و کياست دريابيد . و پيش از آنکه بر زبان جاري شود ، با ادله و براهين محکم بيان کنيد .


      در اين دو سه جمله اي که گفتم يک کتابخانه حرف نهفته است . حيف که فرصت نيست و ناگزيرم به خلاصه گويي. به عبارت روشنتر معني مشورت اين نيست که شما حرفهاي خودتان را بزنيد ، بلکه به عکس بايد حرفهاي گفته و نگفته آن مقام را خوب بفهميد و تمام همتان را مصروف تأييد و تحکيم آن کنيد . برخي از حرفها که من امروز از شما شنيدم ، با نظرات من متفاوت و بعضا مغايرت داشت . و من البته تحمل کردم اما همه مقامات از چنين تحمل و سعه صدري برخوردار نيستند .


2-   هيچ مقامي – اگر عاقل باشد – انسان فهيم تر از خود را به مشورت دعوت نمي کند . چرا که مقامش به مخاطره مي افتد و بيم جايگزيني و جابجايي اش مي رود . پس هرگاه و هرجا و از سوي هر کس به مشورت دعوت شديد ، بدانيد که نسبت به او از عقلي کمتر و جايگاهي کهتر برخورداريد و پا از گليم خود فراتر نگذاريد.


3-   تصور قدما اين بود که اگر چند عقل را روي هم بگذارند ، به عقلي برتر دست پيدا مي کنند . اکنون پيشرفت علوم و فنون و تکنولوژي ثابت کرده است که عقل يک چيز ذاتي نيست ، بلکه به تبع مقام و منصب ، حاصل مي شود . به عبارت روشنتر ، اين عقل نيست که مقام مي آورد بلکه اين مقام است که عقل را رشد مي دهد و کمال مي بخشد.


4-   صرف تصدي مقام برتر ، نشانگر داشتن عقل برتر است. بديهي است هر کدام از شما اگر از من فهيم تر بوديد ، اين مقام به من نمي رسيد . اين حرف ممکن است نسبت به کلام پيشين من متناقض تلقي شود ولي مهم نيست . مهم اين است که همه حرفها در جهت اثبات وجود عقل برتر در مقام بالاتر است .                                         


    و نکته پنجم و آخر اين که از زحمات ابلهانه همه شما سپاسگزارم و متأسفم از اين که ناگزيرم شما را مرخص کنم و براي بستن دهان مردم به وسايل ديگر متوسل شوم.